تر باشد و نبض سريع و متواتر و عرق بيشتر كند و تشنگى و حرارت غلبه دارد و سخنه و عادت و فصل و سال و غذاهاى گذشته بران گواهى دهد و علامت ربع سوداوى آنست كه اسباب تولد سودا بيشتر باشد و مزاج و عادت و سال و عمر و فصل و غذاى گذشته بران گواهى دهد اما علاج عام اندر همه انواع ربع آنست كه روز نوبت از طعام و شراب بازايستد خاصة از آب سرد و روزها كه اندر ميان و نوبت باشد از طيهوج و چوزهء مرغ خانگى چاره نباشد و اندر اول بيمارى تدبير لطيف نشايد كرد و غذاهاى گرم و داروهاى خنك و گرم نشايد داد و استفراغهاى قوى نشايد كرد ليكن اگر در اول بيمارى استفراغى اندك كرده شود و بمسهلى لختى خلط غليظ را كم كند بهتر باشد چنان كه اندر بابهاى گذشته ياد كرده آمده است و آنجا كه طبيعت در اول بيمارى مسهل صواب باشد حقنه نرم اولىتر باشد و تدبير ادرار بول نيز موافق بر وفق بايد كرد و از طعامهاى غليظ و ميوه‌هاى تر و شيز و جغرات و هرچه از وى بادهاى تولد كند احتراز بايد كرد و آسايش و گرمابه معتدل كه دل گرم نكند و قى نيارد موافق باشد و طعامهاى معتدل كه ميل بگرمى دارد سودمند بود از بهر آنكه گرمى و ترى ضد سود است و آنچه سرد و تر باشد مضرت كم دهد براى آنكه ترى مر ضد طبع سود است ليكن آنچه مرطب و مبرده باشد به اندازه بايد داد تا كه سردى آن مادهء خام را خام‌تر نكند چيزى گرم بياميزند تا معتدل شود روا باشد چنان كه جالينوس مىگويد كه من از بهر خود قليه از كوت فرمودم خون من بسيار شد و دارچينى داخل كردم تا مضرت كوت بازدارد طعامهاى سرد و خنك زيان آرد و خرپزه شيرين از بهر آنكه ادرار بول كند و مادهء لطيف را بادرار دفع كند و غليظ را بگدازد موافق باشد و شفتالو هرچه سخت نازك باشد و زود عفونت پذيرد زيان دارد و اين دقيقه نگاه بايد داشت و مىبايد دانست كه ربع تابستانى زودتر بگذرد بدين سبب تدبير او لطيف بايد كرد و بشوربا و زيره يا چوزهء مرغ خانگى قناعت بايد كرد و استفراغ كمتر كنند و هر روزى كه نوبت نباشد سكنجبين بزورى و كشكاب مىبايد داد چنان كه